Terapia awersyjna w leczeniu alkoholizmu – na czym polega i czy jest skuteczna?

Redakcja

17 lutego, 2025

Alkoholizm to poważne uzależnienie, które niszczy zdrowie, relacje oraz życie zawodowe. W walce z tym nałogiem stosuje się różne metody leczenia – od terapii psychologicznych, przez farmakologię, aż po leczenie awersyjne. Terapia awersyjna to jedna z bardziej kontrowersyjnych, ale skutecznych metod walki z uzależnieniem, polegająca na wytworzeniu negatywnych skojarzeń z alkoholem.

Jednym z najbardziej znanych sposobów terapii awersyjnej jest wszywka alkoholowa Esperal, która powoduje silne nieprzyjemne objawy po spożyciu alkoholu. Ale czy taka metoda rzeczywiście pomaga w walce z nałogiem? Czy jest bezpieczna? Jakie są jej wady i zalety? W tym artykule wyjaśniamy, jak działa terapia awersyjna, dla kogo jest przeznaczona i jakie są jej skutki.

1. Na czym polega terapia awersyjna w leczeniu alkoholizmu?

Terapia awersyjna to metoda leczenia uzależnień, która opiera się na wytworzeniu u pacjenta negatywnego skojarzenia z substancją uzależniającą. W przypadku alkoholizmu polega na stosowaniu leków lub technik psychoterapeutycznych, które sprawiają, że picie alkoholu wiąże się z nieprzyjemnymi konsekwencjami.

Mechanizm działania terapii awersyjnej:

  • Osoba uzależniona, sięgając po alkohol, doświadcza silnie nieprzyjemnych objawów, takich jak nudności, bóle głowy, zawroty głowy, poty czy uczucie lęku.
  • Po kilku takich doświadczeniach w mózgu pacjenta wytwarza się skojarzenie alkoholu z nieprzyjemnymi doznaniami, co może skutecznie zniechęcać do picia.
  • Pacjent stopniowo traci chęć sięgania po alkohol, a jeśli terapia jest połączona z psychoterapią, może wykształcić nowe, zdrowe nawyki.

Najczęściej stosowaną formą terapii awersyjnej w leczeniu alkoholizmu jest wszywka Esperal, ale istnieją również inne metody farmakologiczne oraz psychoterapeutyczne, które działają w podobny sposób.

2. Esperal – najpopularniejsza forma terapii awersyjnej

Wszywka alkoholowa Esperal (disulfiram) to jedna z najczęściej stosowanych metod leczenia alkoholizmu w Polsce. Jest to substancja blokująca enzym dehydrogenazę aldehydową, który odpowiada za rozkład alkoholu w organizmie.

Jak działa Esperal?

Po spożyciu alkoholu przez osobę, która ma wszywkę, dochodzi do nagromadzenia aldehydu octowego, co prowadzi do wystąpienia szeregu silnie nieprzyjemnych objawów, takich jak:

  • silne bóle głowy i zawroty,
  • kołatanie serca,
  • nudności i wymioty,
  • uczucie lęku i niepokoju,
  • gwałtowne pocenie się,
  • skoki ciśnienia krwi,
  • ogólne osłabienie organizmu.

Te objawy mogą trwać od kilku godzin do nawet kilkunastu godzin, w zależności od ilości spożytego alkoholu. Dzięki temu pacjent unika picia alkoholu z obawy przed wystąpieniem nieprzyjemnych dolegliwości.

Jak wygląda zabieg wszycia Esperalu?

  • Zabieg trwa około 30-60 minut i wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym.
  • Lekarz wykonuje niewielkie nacięcie skóry (najczęściej na pośladku lub pod łopatką) i umieszcza w tkance kapsułki zawierające disulfiram.
  • Wszywka działa od 8 do 12 miesięcy, stopniowo uwalniając substancję czynną do organizmu.

Esperal jest skutecznym narzędziem w terapii alkoholizmu, ale jego działanie opiera się głównie na mechanizmie strachu przed reakcją organizmu na alkohol, dlatego nie powinien być stosowany jako jedyna metoda leczenia.

Więcej na temat ryzyka „przepicia” Esperalu można przeczytać tutaj: https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego,czy-mozna-przepic-wszywke-alkoholowa-esperal-,artykul,78287539.html.

3. Czy terapia awersyjna jest skuteczna?

Skuteczność terapii awersyjnej jest kwestią indywidualną. Niektórym pacjentom pomaga przestać pić na długi czas, innym nie przynosi oczekiwanych efektów.

Kiedy terapia awersyjna działa?

  • Gdy pacjent ma silną motywację do zerwania z nałogiem i traktuje wszywkę lub inne metody awersyjne jako wsparcie, a nie jako jedyny środek kontroli.
  • Gdy terapia awersyjna jest połączona z psychoterapią i wsparciem specjalistów.
  • Gdy pacjent nie próbuje testować działania leku, lecz unika alkoholu i koncentruje się na zmianie nawyków.

Wady i ryzyko terapii awersyjnej

  • Brak pracy nad przyczynami uzależnienia – Esperal eliminuje fizyczne spożywanie alkoholu, ale nie rozwiązuje problemów psychicznych i emocjonalnych, które doprowadziły do nałogu.
  • Możliwość nawrotu po zakończeniu działania wszywki – jeśli pacjent nie pracuje nad swoją trzeźwością, może wrócić do nałogu po upływie okresu działania disulfiramu.
  • Ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych – jeśli osoba z wszytym Esperalem zdecyduje się mimo wszystko na picie alkoholu, może dojść do zagrażających życiu reakcji organizmu.

4. Alternatywy dla terapii awersyjnej

Choć terapia awersyjna jest popularna, istnieją inne metody leczenia alkoholizmu, które mogą być bardziej skuteczne w długoterminowej walce z uzależnieniem.

  1. Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – pomaga pacjentowi przepracować przyczyny nałogu i wykształcić zdrowe nawyki.
  2. Farmakoterapia (naltrekson, akamprozat) – zmniejsza chęć sięgnięcia po alkohol.
  3. Grupy wsparcia (Anonimowi Alkoholicy, terapia grupowa) – pozwalają dzielić się doświadczeniami i wzmacniają motywację.
  4. Detoks i terapia odwykowa – zalecane dla osób w zaawansowanym stadium uzależnienia.

Podsumowanie

Terapia awersyjna, zwłaszcza wszywka Esperal, może być skutecznym narzędziem w walce z alkoholizmem, ale nie powinna być jedyną metodą leczenia. Aby zwiększyć szanse na długotrwałą trzeźwość, konieczna jest psychoterapia i wsparcie specjalistów. Każdy pacjent powinien indywidualnie dostosować terapię do swoich potrzeb, aby skutecznie zerwać z nałogiem i poprawić jakość swojego życia.

Materiał promocyjny.

Polecane: